aktualne informacje z powiatu kamiennogórskiego
fot. PTSM-JR

W dniu 25 marca 2019 roku uczniowie dwóch klas I a oraz I b z Zespołu Szkół Publicznych Szkoły Podstawowej w Lubawce uczestniczyli w Izbie Tkackiej w Chełmsku Śląskim w ciekawych warsztatach edukacyjnych „Od posiania do utkania”, które poprowadziła Teresa Sobala. Młodzi lubawczanie wzięli udział w cyklu wycieczek ph. „Poznajemy powiat kamiennogórski” organizowanym przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

 

Pierwszoklasiści z Lubawki po przyjeździe do Chełmska Śląskiego pierwsze swoje kroki skierowali do zespołu drewnianych podcieniowych domów tkaczy tzw. „Dwunastu Apostołów” zbudowanych w 1707 r. przez cystersów z Krzeszowa dla tkaczy lnu, którzy zostali sprowadzeni z Czech. W jednym z nich znajduje się Izba Tkacka Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Chełmska Śląskiego. W podcieniach domków powitała ich Teresa Sobala, która zaprosiła „małych tkaczy” do Izby Tkackiej znajdującej się w trzecim z Apostołów – Jakubie. Po wejściu do niej Teresa Sobala pokazała im poszczególne pomieszczenia w domku tkacza. W pierwszej izbie przybyli zobaczyli stojącego cystersa. W kolejnym pomieszczeniu, w którym obecnie znajduje się sklepik z różnorodnymi produktami lniarskimi, mieściła się dawniej kuchnia. Natomiast w trzeciej największej izbie zobaczyli wiele zabytkowych narzędzi (m.in. międlico-cierlicę, szczotki do czesania lnu, wrzeciona, kołowrotki oraz krosno poziome) związanych z dawnym tkactwem ręcznym. W takiej izbie mieszkała rodzina tkacza, z reguły 10-osobowa, która zajmowała się w niej produkcją płótna lnianego.

Następnie Teresa Sobala podczas interesującej prelekcji zapoznała ich z dziejami tkactwa ludowego w Chełmsko Śląskim oraz rolą cystersów z Krzeszowa w rozwoju tkactwa w Chełmsku Śląskim, które do 1810 r. było ich własnością. Słuchając opowiadania dowiedzieli się, że cystersi wnieśli ogromny wkład w rozwój tkactwa na Śląsku. Ponadto usłyszeli od prowadzącej warsztaty, że pierwotnie wybudowano 17 domów tkaczy, gdyż oprócz zespołu jedenastu domków tkaczy „Dwunastu Apostołów” (Piotr, Andrzej, Jakub, Jan, Filip, Bartłomiej, Mateusz, Tomasz, Jakub syn Alfeusza, Szymon oraz Juda) powstały także domy tzw. czterech Ewangelistów (Marek, Jan, Łukasz i Mateusz), Dom bez podcieni (Maciej) oraz „12 Apostoł – Judasz”. Domy zostały wybudowane nad potokiem, który odgrywał bardzo ważną rolę w produkcji płótna, na południowym zboczu gór. Nasiona lnu siano do 8 maja, a po 10 kolejnych tygodniach następował czas zbioru plonów.

Następnie uczestnicy przystąpili do zajęć warsztatowych „Od posiania do utkania” Słuchając opowiadania Teresy Sobali „Jak Krecik dostał spodnie” poznali nazwy zwierząt pomagających Krecikowi w kolejnych czynnościach związanych z obróbką lnu (myszka, bocian, żabka, jeżyk, pajączek, mrówka oraz raczek), a także mieli możliwość samodzielnego, pod okiem prowadzącej zajęcia, poznania kolejne czynności tkackie, w tym międlenie, trzepanie, czesanie lnu czy tkanie płótna. Każde z nich mogło posmakować nasionek lnu oraz zobaczyć wysiany w doniczce len, a także samodzielnie dotknąć wiązki lnu oraz jego ziarenek.

W trakcie międlenia przez nich wiązek lnu pod cierlico-międlicą usypywała się coraz większa ilość paździerzy, od których swoją nazwę zaczerpnął jeden z miesięcy - październik Ponadto wszyscy uczestnicy bardzo ciekawych zajęć warsztatowych, bawiąc się w pajączki, przekonali się jak trudną czynnością jest prawidłowe skręcenie nici. Dużą ciekawość wśród uczniów wzbudziło 250-letnie drewniane krosno poziome, które służyło tkaczowi do produkcji płótna .Wszystkie czynności przy jego obsłudze były wykonywane przez tkacza przy pomocy rąk oraz nóg, które pokazała im prowadząca warsztaty edukacyjne Teresa Sobala. Po naciśnięciu podnóżków stopami, nicielnice podnosiły grupę nici osnowy, tworząc przesmyk, przez który przeprowadzano wątek (zespół nici biegnących w poprzek tkaniny, prostopadle do kierunku nici osnowy). W trakcie tej czynności wątek łączy się z osnową tworząc tzw. splot tkacki. Ostatnią czynnością tkacką poznaną i próbowaną przez uczestników wycieczki było wspólne wykonanie fragmentu tkaniny lnianej, co sprawiło im wiele radości, szczególnie dobijanie bidłem wątku do osnowy Warsztaty edukacyjne zostały przeprowadzone w dwóch zespołach klasowych. Na zakończenie pobytu w Zespole 12 Apostołów „mali tkacze” zostali zaproszeni łyk ciepłej herbaty do pierwszego domku tkaczy – Piotra.

Na zakończenie swojego pierwszego spotkania z historią tkaczy chełmskich oraz ich pracą jedna z klas uczestniczących w warsztatach tkackich zrobiła sobie pamiątkowe zdjęcie na tle zespołu domków tkaczy „12 Apostołów” z prowadzącą bardzo ciekawe warsztaty tkackie TERESĄ SOBALĄ serdecznie dziękując za aktywizujące zajęcia oraz mile spędzony czas w Chełmsku Śląskim. W drodze powrotnej na chełmski rynek zobaczyli jeszcze dwa domy nawiązujące swoim wyglądem do nieistniejącego już drewnianego domku Mateusza – jednego z 4 Ewangelistów.

Niestety, zrobiło się bardzo zimno, więc poznanie przez pierwszoklasistów chełmskich pomników przyrody ożywionej – kasztanowca białego na ul. Sądeckiej oraz lipy drobnolistnej na ul. Ogrodowej zostało przeniesione na inny, pogodniejszy dzień. Z rynku autokarem „Zwiedzaczka” pełni wrażeń oraz w wesołych nastrojach ruszyli w drogę powrotną do Lubawki.

Opiekunami uczestników warsztatów „Od posiania do utkania” byli Monika Fedoruk i Magdalena Winter – wychowawczynie klas, jeden rodzic oraz Jerzy Rubach – Instruktor Krajoznawstwa Regionu PTTK.

Dodaj komentarz

Pamiętaj aby przestrzegać Regulaminu dodawania komentarzy

Kod antyspamowy
Odswiez